|
ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ ANABİLİM DALI |
|
|
|
DİĞER
ARTRİTLER
1.OKRONOZİS
Alkaptonüri
nedeniyle ortaya çıkan nadir bir dejeneratif artrit tipidir.Tirosin ve
fenilalanin katobolizmasında rol alan homojentisik asit oksidaz enzim
sistemindeki doğumsal defekt sebebiyle eklemlerde aşırı miktarda
homojentisik asit depolanır ve bunların sonradan polimerize olmasıyla erken
dejeneratif değişiklikler başlar. Eklem dışında kalp kapakçıkları,idrar
ve disk mesafesinde de birikme olabilir.
2.PSÖRİATİK
ARTROPATİ
Psöriazisli
hastaların yaklaşık % 5 ila 10 unda eklem tutulumu olabilir. El ve ayaktaki küçük
eklemler tutulur.Tırnaklarda pitting , çay tabağı parmak ve
pencil in cup deformitesi (DİP tutulumunda) tipiktir.
3.ENTEROPATİK
ARTRİTLER
Crohn
hastalığı ve Ülseratik kolitli hastaların % 10-20 sinde büyük yük taşıyan
eklemler tutulabilir.
4.KRİSTAL
DEPO HASTALIKLARI
GUT
HASTALIĞI
Nükleik
asit metabolizmasındaki bozukluk sebebiyle MSÜ(monosodyumürat) kristallerinin
eklemlerde birikmesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır.İnflamatuar mediatörler
olarak bilinen proteazlar,kemotaktik faktörler,PG ler lökotrien B4 ve serbest
oksijen radikalleri MSÜ kristalleri tarafından aktive edilirler. Kristaller
ayrıca trombositleri ve fagositozu ,İnterlökin-1 ve kompleman sistemide uyarırlar.
Tekrarlıyan artrit atakları özellikle 40-60 yaşları arasındaki erkeklerde
spesifik olarak ayak baş parmak MP eklemde (Podagra) görülür. Kronik
vakalarda kristaller kulak heliksinde (Tofus), göz kapaklarında ,olekranon ve
aşil tendonunda ve böbreklerde depolanır. Böbrek bu hastalıkta en sık
etkilenen 2. organdır. Myeloproliferatif hastalıkların tedavisinde kullanılan
kemoterapik ilaçlarda gut hastalığına yol açabilir. Teşhisde serum ürik
asit seviyesinin yüksekliği spesifik değildir. MSÜ kristallerinin gösterilmesi
ile kesin teşhis konmalıdır.Eklem aspirasyonunda ince, uçları incelen
tarzdaki kristallerin görülmesi patognomoniktir. Başlangıç tedavisi İndometasin
(75 mg) le olmalıdır.Ksantin oksidaz inhibitörü olan Allopurinol özellikle
kronik vakalarda serum ürik asit seviyesini düşürmek için verilmelidir. Kolşisin
ise rekurrent ataklar sonrası proflaksi için kullanılır.
KONDROKALSİNOZİS
Bir
çok bozukluk yol açabilir. Bunlardan en sık olanı Kalsiyum pirofosfat depo
hastalığıdır. Okronozis, hiperparatiroidizm, hipotiroidizm ve
hemokromatozisde de görülebilir. Pirofosfat metabolizması ile ilgilidir.
Genellikle yaşlı hastalarda özellikle diz ekleminde görülür.Kısa,künt
romboid şeklindeki kristallerin depolanması tipiktir. Meniskular ve diğer
fibrokartilaj yapılar sıklıkla etkilenir. Tedavisinde NSAİİ lar kullanılır.
KALSİYUM
HİDROKSİAPATİT KRİSTAL DEPO HASTALIĞI
Kondrokalsinozis
ve dejeneratif eklem hastalığı ile birliktedir. Diz ve omuz ekleminde sıklıkla
destrüktif artropati gelişir.Omuzda rotator kafda kalsiyum fosfatın
birikmesiyle zamanla yırtık gelişirki bu patolojiye Milwaukee omuz adı
verilmektedir.
5.TÜBERKÜLOZ
ARTRİTİ
Hematolojik
yolla mycobacterium tuberculosisin eklemleri tutarak oluşturduğu kronik granülomatöz
bir infeksiyondur. Vertebra ve alt ekstremite sıklıkla tutulur. % 80 vakada
tek eklem tutulmuştur. Teşhisde PPD (+) olması, sinovyal sıvıda basilin görülmesi
ve pirinç cisimciklerinin varlığı önem taşır. Radyolojik de; subkondral
osteoporoz, kistik değişiklikler, kemik destrüksiyonu görülür.
6.FUNGAL
ARTRİT
Yenidoğanlarda,
AİDS li hastalarda ve ilaç kullananlarda sık görülür. Patojen sıklıkla
candida albikansdır. Teşhisde KOH
preparatları yardımcı olur.tedavisinde 5-flusitosin kullanılır.
7.LYME
HASTALIĞI
Bir
siporoket olan borrelia burgdorferinin yol açtığı bir hastalıktır. Hastalığın
3 evresi vardır. I-Rash evresi: Boğa gözü şeklinde görünüm
tipiktir.(eritema kronikum migrans) II-Nörolojik semptomlar: Bell paralizisi görülür.
III-Artrit:Sinovyal sıvıda immun kompleksler ve kriyoglobulinler akkümüle
olur.Teşhis ELISA testi ile konur.Tedavisinde doksasilin,amoksilin ve
sefuroksim kullanılır.
8.HEMOFİLİK
ARTROPATİ
X-linked
resessif geçiş gösteren ve Faktör VIII eksikliği ile karekterize bir hastalıktır.
En sık diz eklemi tutulur. Dirsek,ayak bileği, omuz ve vertebralarda
tutulabilir.Eklem şişliği,hareket kısıtlılığı ve ağrı ile
karekterizedir. Patellada düzleşme(Jordan belirtisi),interkondiler noçta genişleme,fomoral
kondillerde büyüme radyolojide göze çarpar. İliak hemotoma bağlı femoral
sinir felci gelişebilir. Tedavide faktör seviyelerini yükseltmek.atelleme,kompressif
bandaj uygulama ve end stage artropatide ise total eklem replasmanı yapılmaktadır.
9.ORAK
HÜCRE HASTALIĞI
Hb
SS nedeniyle kemiklerde özellikle femur başında osteonekroza yol açar. İleri
safhalarında asetabular dejenerasyon nedeniyle total kalça protezi
uygulanabilir. Salmonella ve stafilokok infeksiyonları sık görülür.